Verspanen 4.0

door | 1 november, 2018 | Blog

Het Projectteam Verspanen 4.0 presenteerde zich afgelopen voorjaar voor het eerst op de Technishow 2018 in Utrecht. De belangstelling was groot, vooral omdat de Nederlandse verspaners de aansluiting zoeken bij Industrie 4.0. “Daarvoor moeten we nog grote stappen zetten.”

De Projectgroep Verspanen 4.0 werd geboren in 2015, in de nazit van het event Verspanen 2020. Directeur Henry van Haeff van 2-S raakte in gesprek met Karin Mous van Mikrocentrum in Eindhoven, platform voor de high tech industrie. “Hij kwam met het idee om middels praktijktesten de invloed van koelsmeermiddelen op het verspaningsproces aan te tonen”, kijkt Karin Mous terug. “Nu beschikken wij niet over machines of apparatuur, maar zijn we wel de spin in het web voor een groot aantal maakbedrijven. We hebben wat lijntjes uitgegooid bij onze leden van het High Tech Platform en nog hetzelfde jaar zijn we gestart met de projectgroep Verspanen 4.0.”

Kennisdelen

In eerste instantie met vijf bedrijven, inmiddels bestaat de groep uit twaalf en binnenkort dertien ondernemingen die kennis uitwisselen en testen uitvoeren. Het projectteam onderzoekt de criteria voor een perfect verspaand product. De leden zijn stuk voor stuk ketenpartners: de vakman (verspaner), leveranciers van materialen, gereedschappen, meetmiddelen, koelsmeermiddelen, machines en cad/cam software. “Het gaat om kennisdelen”, zegt Karin Mous, “om het verspanen naar een hoger niveau brengen. Noodzakelijk, willen we de high tech industrie blijven bedienen. De eisen worden steeds hoger, we moeten mee. Bij Teclab hebben we inmiddels drie testprogramma’s afgewerkt. We zijn gestart met het testen van de invloed van koelsmeermiddelen op onder andere verspanende eigenschappen, gereedschapstandtijd en oppervlaktekwaliteit, gevolgd door een onderzoek naar vlekvorming op aluminium en de effecten van smeermiddelen op het latere reinigingsproces van een verspaand product. Geen wetenschappelijke onderzoeken, maar heel praktische, gerichte tests.”

Materialen

Een van de leden van de projectgroep Verspanen 4.0 is Metel uit Tilburg, leverancier aan een groot aantal verspaners en OEM-toeleveranciers van metalen zoals titanium, wolfraam, zirkonium, koperlegeringen, enzovoort. “Vooral speciale, kostbare materialen in het hogere segment”, zegt Dennis Wijnants van Metel. “Aan die materialen worden steeds hogere eisen gesteld op het gebied van zuiverheid, toleranties, trekvastheid, warmteweerstand en natuurlijk gewicht. Omdat er onderdelen van gemaakt worden die terecht komen in de machines van bijvoorbeeld ASML, FEI en Philips Medical Systems. Voor ons is het belangrijk om te weten hoe de materialen verspaand worden. Daarom zijn we ook in de projectgroep Verspanen 4.0 gestapt. Als wij weten wat de klanten ermee doen, kunnen we daar rekening mee houden in de productie. “
Maar dat niet alleen. Dennis Wijnants: “ASML wil loepzuiver materiaal zonder vlekken. In het project werd duidelijk dat reinigen van het product met de ene olie in een uur klaar is men met andere olie wel een halve dag kost. Daar kom je alleen achter als je met verschillende partijen zo’n test uitvoert.

Vooroplopen

Maarten van Teeffelen, oprichter en directeur van CNC Consult stapte met zijn bedrijf vrij snel na de start in de projectgroep Verspanen 4.0. “Logisch, 90 procent van mijn klanten zit in de verspaning. Wij helpen hen met automatisering en het aan elkaar knopen van alle bedrijfsprocessen. Met bestaande software die wij integreren en installeren. Een intensief proces dat gemakkelijk een jaar in beslag neemt en uiteindelijk een Smart Factory moet opleveren. Verspanen 4.0 is een goed initiatief. Hier zitten alle partijen in de verspaanindustrie bij elkaar. We delen kennis en zoeken samen naar oplossingen om de Nederlandse maakindustrie naar een hoger plan te tillen. Dat is uiteindelijk de bedoeling: concurrerender worden. De verspaantak is daarin essentieel.”

Proces

Mark Camps van Machinno is het helemaal met Van Teeffelen eens. “Wij leveren frees- en vonkmachines van Japanse makelij aan de maakindustrie in de Benelux. Van die machines weten we uiteraard alles, maar onze klanten vragen niet alleen een machine; ze willen een oplossing. Hoe ze het beste kunnen reinigen bijvoorbeeld, welke softwaresystemen te gebruiken, welk materiaal. In de projectgroep haal ik die kennis binnen zodat ik mijn klanten beter kan bedienen. Andersom maken de partners gebruik van onze expertise en testen we ook met onze machines. Het gaat om de verbetering van het totale proces.”

Van Verspanen 4.0 naar Industrie 4.0

Volgens Maarten van Teeffelen is het projectteam Verspanen 4.0 bepaald niet overbodig. “Ik vind dat wij ons in Nederland iets te veel op de borst kloppen. Een aantal maakbedrijven was wel vroeg met robotisering, maar geautomatiseerde belading en palletisering betekent nog lang niet dat je vooroploopt met Industrie 4.0. Toch willen we dat nogal eens als best practice en revolutionair betitelen. Onterecht. Een robot die een blokje metaal in een verspaningsmachine plaatst, zó bijzonder is dat niet. In andere landen zoals Duitsland en de VS zijn veel grotere stappen gemaakt. Daar is de industrie echt een stuk verder als het gaat om de integratie van automatisering, robotisering, integratie van de machinesoftware met de e CAD-CAM en de ERP-systemen. We hebben echt nog een weg te gaan.”

Smart factory

De beste manier om stappen te maken is de inrichting van een smart factory, een proeffabriek. “We hebben enkele goede tests gedaan bij Teclab. Bedoeling is dat we met Teclab verder gaan in de nieuwe Brainport Industries Campus in Eindhoven. Met nieuwe machines en meer mogelijkheden. Een echte smart factory waar we ideeën uittesten én waar we verspaners laten zien wat er allemaal mogelijk is. Bij een presentatie kunnen we ook alle vragen behandelen. De verspaner krijgt dan ook meteen informatie over alle aspecten, niet alleen van bijvoorbeeld de softwareleverancier of de machinebouwer. Dat werkt beter.”
Maarten van Teeffelen is ook voorzitter van de vakgroep verspanen van FPT-VIMAG, het in Eindhoven gevestigde platform voor productietechnologie. “Net als Verspanen 4.0 een netwerkorganisatie met veel aandacht voor de praktijk. Samenwerken blijkt toch de beste manier om innovaties aan te jagen.”

Optimaliseren

De komende drie jaar blijft Mikrocentrum de projectgroep begeleiden. Karin Mous: “Er staan weer drie nieuwe testprogramma’s op stapel. Daarnaast komen er steeds meer vragen van leden en andere bedrijven binnen. De belangstelling is groot, dat was tijdens de Technishow heel duidelijk. Bedrijven willen hun processen optimaliseren, beter worden. Daar willen wij aan bijdragen.”